RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst Schrijfbedrijf Mevrouw van Dale | fotografie annemarijne bax

_Annemarijne_Bax_-_016_RADAR_Janet.jpg

Portretten van verzamelaars

Ontspullen? Houd toch op. Deze mensen houden juist van heel veel dingen in hun huis. Ze hebben enorme verzamelingen en vooral géén strakke witte muren. "Een vol huis voelt beschermd. Van minimalistisch moet ik niks hebben."

promo3nrsR2

Suzanne Sandberg (42) is filmmaker. Net als haar moeder en haar dochter verzamelt ze barbies. Ze heeft er zeventig.
_Annemarijne_Bax_-_038_RADAR_Suzanne

‘Het is rustgevend om je te vermaken met barbies. Om ze te verzorgen, hun haren te kammen, om ermee te tutten. Vroeger was barbie te blond en te dun. Gelukkig is ze met haar tijd meegegaan, ze is allang niet meer ondergeschikt aan de man. De moderne barbie heeft Hollandse heupen, platte voeten, is ook in androgyne variant te koop en ze bestaat met roze punkhaar. Er is een barbie met één been, en een barbie in een rolstoel. Ik ben ermee opgegroeid. Mijn moeder spaarde ze, ik weet niet beter dan dat het normaal is dat ook volwassenen met barbies spelen. Als kind kon ik er uren zoet mee zijn. Toen ik het huis uitging en aan mijn studie begon, gingen de barbies mee. Op mijn 26ste trouwde ik en kocht ik er voor het eerst na lange tijd weer één. Barbie in een trouwjurk. Heerlijk. Sindsdien gun ik mezelf een nieuwe barbie als het tegenzit of als ik vind dat ik het verdien. Op momenten waarop andere vrouwen kleren kopen. Als ik een zware dag heb, of als ik in mijn eentje in het vliegtuig stap, iets wat ik spannend vind, vraag ik aan mijn barbies wie er mee wil en die stop ik in mijn tas. Zodat ik onderweg naar haar kan kijken of haar kan vasthouden. En als ik een rotdag heb gehad, zet ik voor het slapen twee barbies op mijn nachtkastje. Voor de vriendinnen van mijn dochter is het hier thuis een paradijs, al heeft zij haar eigen collectie en moet ze het eerst vragen voordat ze met de mijne mag spelen. Na afloop zitten alle kleertjes schots en scheef en zijn alle schoentjes uit. De barbies mogen van mij ‘s avonds echt niet rommelig terug in hun doos.
Nee, ik schaam me niet voor mijn collectie. Ik ben ook niet gek. Ik vind gewoon dat je zo lang mogelijk moet spelen. Ik ben filmmaker, en ik werk met mijn hoofd én met mijn hart. Met barbies koester ik het innerlijke kind in mij.’

Susan Leurs (53), technisch schrijver bij een softwarebedrijf en fotograaf in haar privétijd, heeft in haar huis overal mini-verzamelingetjes in hoekjes, vitrinekasten of bovenop kasten en planken.

©Annemarijne Bax - 032 RADAR+_Susan
Maar het is geen rommeltje, soort staat bij soort. ‘Vazen, objecten met een kat erop, glaswerk, houten voorwerpen, theebussen, koffiemolens, oude strijkijzers en oude fotocamera’s: mijn hart gaat sneller kloppen voor items uit de jaren dertig en uit de sixties en seventies, mijn jeugd. Religieuze objecten hebben een heel speciaal plekje in mijn hart. In het katholieke zuiden groeide ik op zonder speciale geloofsovertuiging. Mijn ouders lieten mij daar vrij in. Ik werd erom gepest, op school werd iedereen gelovig opgevoed. We zijn een beetje uit het oog verloren waar het geloof om draait. Voor mij straalt een heiligenbeeld rust uit, sereniteit. Pure liefde voel ik als ik ernaar kijk. Het verzamelen zit in de familie; mijn ouders en ook mijn grootouders waren collectionneurs. Toen mijn vader stierf, is mijn moeder verhuisd naar een kleiner huis en belandde het meeste bij mij. Verder koop ik graag bij kringloopwinkels. Vooral in Scandinavië, daar hebben ze mooiere items. Ik ga niet speciaal naar iets op zoek, meestal loop ik toevallig ergens tegenaan. Gisteren nog, vond ik voor 50 cent vier gekleurde borrelglaasjes die precies passen bij het ‘Carnaval’-glasservies dat ik heb, een zeskleurig servies uit de jaren zestig, ontworpen door Max Verboeket. Daar heb ik enorme lol in. Er is een tijd geweest dat mijn hele huis zo ontzettend vol stond, dat ik het er zelf benauwd van kreeg. Ik spaarde toen miniatuurschoentjes, uit The Right Shoe Collection. Hele vensterbanken vol. Tot ze op mijn zenuwen gingen werken, toen heb ik ze weggedaan. Mijn man vindt het prima, al die collecties, zolang het maar wordt onderhouden en het geen rotzooitje is. Soms geef ik iets weg, aan kinderen van vrienden, die komen hier graag kijken. Maar met sommige items heb ik zo’n emotionele binding, die kan ik nooit wegdoen. Zoals de familieportretten, die beslaan een hele muur. De belijdenisfoto van mijn oma bijvoorbeeld, of de trouwfoto van mijn ouders. Die gaan mee naar het bejaardenhuis.’ 

 

Floortje Geurts (14) verzamelt al vanaf haar vijfde ‘alles over de natuur en dieren’. 
©Annemarijne Bax - 010 RADAR+_Floortje
Ze is fan van Freek Vonk en later wil ze bioloog worden. Op Instagram beheert ze drie accounts over Moeder Natuur. Haar slaapkamer is een schatkamer vol dierenliefde. ‘Het begon toen ik vijf jaar oud was, met een schelp van misschien wel duizend jaar oud die ik van mijn opa kreeg. Ik raakte erdoor geboeid en ik ging fantaseren over de geschiedenis van het leven op aarde. Die schelp werd het begin van mijn verzameling. Ik begon met boeken lezen over de natuur en ontdekte de programma’s van Freek Vonk. Inmiddels is mijn kamer een schatkamer vol dieren met aan de muren opgezette vlinders, spinnen en hagedissen. De objecten heb ik uitgestald in twee kasten. Op de bovenste planken staan alle stenen en mineralen, op de planken eronder alle botjes en schedels en helemaal onderin liggen de schelpen. Favoriet is de opgezette neushoornkever, die brachten mijn oom en tante mee uit Thailand. Een heel bijzondere kever, de allergrootste die er bestaat. De mannetjes hebben een flinke hoornachtige stekel op hun kop waarmee ze concurrenten omver duwen. Als kind ging ik het allerliefst naar Diergaarde Blijdorp en ik heb drie keer natuurhistorisch museum Naturalis bezocht. Binnenkort word ik vijftien, dan ben ik oud genoeg om er te gaan werken. Ik fantaseer over een studie biologie en daarna hoop ik bij Naturalis aan de slag te gaan. Zelf heb maar één levend dier, een zoetwaterschildpad: Schildje. Ik zorg goed voor hem, ik maak ‘m soms schoon met een tandenborstel en ik voer Schildje weleens garnalen. In mijn vriendinnengroep ben ik de enige met zoveel liefde voor dieren. Ik vind: als je goed bent voor de natuur, is de natuur ook goed voor jou. Zoals wij met de wereld omgaan, dat hoort helemaal niet. Dat vind ik erg. Ik maak me heel erg zorgen.’

Toen haar man vijftig jaar geleden overleed, zette Janet Lesage (80) zijn antiekverzameling voort.
©Annemarijne Bax - 014 RADAR+_Janet
Nu staat haar flat vol met vintage hoeden, schoenen, fotolijsten, klokken en victoriaanse jurken. ‘Mijn grootouders waren verzamelaars. Petroleumstellen, klokken en kasten. Mijn ouders namen de collectie over en ook mijn man was een verzamelaar. Toen hij op zijn 35ste bij een auto-ongeluk om het leven kwam, nam ik zijn hobby over. Hij had alles met zoveel liefde bij elkaar gebracht, dat moest in stand blijven. Het begon met victoriaanse jurken, later kwamen er tassen bij, schoentjes, fotoboeken en -lijsten, hoeden en woonboeken. Ik haal regelmatig items uit mijn verzameling tevoorschijn en bekijk ze nog eens. Wat kapot is, repareer ik. Ik houd ook van breien en kleding naaien, zoals voor mijn antieke poppen die ik nog uit mijn jeugd heb bewaard. Een vol huis voelt beschermd. Van minimalistisch houd ik niet en van een wit interieur al helemaal niet, dat doet me aan een ziekenhuis denken. Al 56 jaar bezoek ik iedere maandagmorgen de Noordermarkt in Amsterdam. Ik vind altijd wel wat. Soms iets groots, dat wordt dan later thuisbezorgd, maar meestal is het een kleine schat. Of ik een favoriet item heb? Nee. Ik ben even gehecht aan alles. Ik kan moeilijk weggooien. Sterker: ik vind dat er altijd wel wat bij kan. Niet iedereen begrijpt mijn verzamelwoede. ‘Jeetje, het lijkt wel een museum’, zeggen mensen weleens die hier voor het eerst binnenstappen. Of: ‘Wat een troep, ik moet er niet aan denken.’ Maar ik weet precies wat ik heb en waar wat staat. Het is allemaal geordend. En schoon. Iedere week maak ik een ander hoekje schoon. Dan schuif ik alles aan de kant en ga ik poetsen. Of ik haal de plumeau erover. Ik heb twee zoons en een dochter; zij is een beetje hetzelfde als ik. We doen veel samen. We gaan graag naar verkleedfeesten, bij voorkeur op een kasteel. Uit de tijd van Dickens bijvoorbeeld. In vol ornaat gaan we daarnaartoe. Ik ben altijd bezig en voel me nooit ergens te oud voor.’

Paul van Es (52), eindredacteur en filmrecensent bij TrosKompas, heeft 13.000 boeken en 6000 buttons. 

©Annemarijne Bax - 000 RADAR+_Paul
Ze beslaan samen de hele benedenverdieping; zijn man cave. Zijn vrouw is minimalist. 'ButtonPaul' is mijn bijnaam. Men kent mij niet zonder button. Al veertig jaar spaar ik ze; ik heb inmiddels zo’n 6000 stuks. De collectie beheer ik actief; elke dag draag ik een andere button, die kies ik ‘s morgens met zorg uit. Vaak is mijn keuze een knipoog naar de actualiteit. Als het Filmfestival in Rotterdam begint, draag ik een button met IFFR-logo en gestileerd tijgerhoofdje. Is het Blue Monday, dan kies ik voor een smiley met de tekst Don’t worry be happy. De buttons zitten vastgespeld op theedoeken die op stukken karton bevestigd zijn. Op de benedenverdieping in ons huis staan zestig theedoeken met buttons, gesorteerd op thema’s als voetbal, politiek, popmuziek en televisieprogramma’s. Regelmatig krijg ik ze cadeau, anderen sparen ook voor mij. Ik ga elke dag even voor mijn verzameling staan en kijk ernaar. Dat geeft een tevreden gevoel. Ook mijn boekencollectie, ik heb er ruim 13.000, vervult mij met vreugde. Ze staan op alfabetische volgorde in boekenkasten tot aan het plafond en beslaan inmiddels de gehele benedenverdieping van ons huis. In het midden staat mijn bureau. Dit is mijn man cave. Passanten denken nogal eens dat het een buurtbibliotheek is. Heerlijk, omringd te zijn door literatuur, reis- en kunstboeken. Nee, ik heb ze niet allemaal gelezen, veel wel. Favoriet is Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans. Ik ben een rasverzamelaar; als kind begon ik met sigarenbandjes, postzegels en stickers. Tijdens m’n studententijd breidde ik uit met colablikjes. Wegens ruimtegebrek heb ik die verzamelingen toen toch maar weggedaan, met pijn in mijn hart. Mijn vrouw, met wie ik zeven jaar samen ben, vindt mijn boekencollectie geen probleem, zolang die maar op de benedenverdieping blijft. Met de buttons heeft ze wat meer moeite. Zij is minimalist; niet van de weeromstuit, maar ze heeft graag zo min mogelijk spullen in huis. Toch neemt ze vaak een button voor me mee als ze terugkeert van een vriendinnenweekend. Dat vind ik zo lief.’ 

Wil je je buttons kwijt? Mail: paulvanes@gmail.com